Overpeinzingen bij Brexit

 

 

Vandaag denk ik aan de woorden Winston Churchill , uitgesproken op 14 mei 1947 tijdens een bijeenkomst van de Europese Beweging in de Royal Albert Hall in Londen:

" Het is een puinhoop, een knekelhuis, een broedplaats voor pestilentie en haat. Oeroude nationalistische vetes en een moderne ideologische stammenstrijd verbijsteren zijn ongelukkige, hongerige bevolking en maken haar razend. Kwade meesters dringen erop aan oude schulden met een wiskundige precisie te vereffenen; verraderlijke leidsmannen wijzen meedogenloze vergelding aan als de weg naar de toekomst. Is er dan geen respijt? Kan er geen eind komen aan de angst en achterdocht? Moet er altijd vrees blijven bestaan voor de politieman die aanklopt? Blijven de staten van Europa de eerste vruchten van hun harde werk onverminderd verspillen aan de oprichting van nieuwe barrières, militaire fortificaties, tariefmuren en paspoortcontroles?"

En ook aan zijn uitspraak in der Ridderzaal in Den Haag op 7 mei 1948

."We hopen een Europa te zien waarin mensen uit alle landen evenzoveel waarde zullen hechten aan het zijn van Europeaan als het behoren tot het land van hun geboorte, en dat zonder de liefde of loyaliteit voor hun geboortegrond te verliezen. Wij hopen dat waar zij ook gaan in het weidse domein, waarin wij geen grenzen stellen in het Europese continent, zij waarachtig zullen voelen: "Hier ben ik thuis. Ik ben ook een burger van dit land. "    

Ik raad de opvolger of opvolgster van David Cameron en de onverantwoordelijken die door gebrek aan inzicht en met valse argumenten de aanstichters zijn van het Brexit en allen die dat, ook in Nederland, toejuichen, aan zich te verdiepen in de duistere en tragische kanten van de geschiedenis van Europa voor 1945 en het geduld en de moeite waarmee daarna de eenheid, de vrede en de voorspoed in dit continent zijn opgebouwd. Te overwegen welke grote bijdrage de Europese Gemeenschap en de EU hebben geleverd aan de volkeren in Oost-Europa om hun plaats onder de vrije volken in te kunnen nemen en de weg naar vrijheid en welvaart in te slaan. Ik herinner ze ook aan een paar andere woorden van Winston Churchill, ook uitgesproken in de bijeenkomst in de Albert Hall in Londen:

"Deze duistere tijden kunnen nog steeds terugkeren"

Churchill had, in zijn tijd ook begrijpelijke, redenen van geopolitieke aard, redenen die waarschijnlijk zij het in andere vorm ook nu nog bestaan, maar zijn streven naar een verenigd Europa was oprecht en bewonderenswaardig. Dat is mij nog eens duidelijk geworden door het lezen van het boek Winston Churchill, Vader van Europa, van Felix Klos, waaraan ik deze citaten heb ontleend. Overigens hebben in de loop der jaren veel Britse auteurs de gedachte aan een verenigd Europa uitgedragen. Ook al bestaan er zeker duidelijke verschillen tussen de huidige EU en die idealen van een verenigd Europa, duidelijk is wel dat niet zonder meer van een anti-Europese houding van de Britten kan worden gesproken. Jan Brussee heeft dat overtuigend beschreven in “ Een verenigd Europa voor de vrede. Een onderzoek naar wat vroegere Britse auteurs hebben geschreven over de zin van de Europese eenwording en de betekenis van hun zienswijzen voor de voortgang van de Europese integratie in onze tijd.” Mede daarom vind ik het belangrijk dat de grote meerderheid in onze Tweede Kamer zich gisteravond tegenover het Verenigd Koninkrijk heeft opgesteld zonder wrok en zonder wraakzucht. Dat de teleurstelling over de uitkomst van het referendum over Brexit en de daaruit voortvloeiende gevoelens van zorg overheersten was begrijpelijk. Dat gepleit werd de rust te bewaren en het Verenigd Koninkrijk niet door overhaast optreden nog verder de afgrond in te duwen is te waarderen. Daarmee kreeg een debat van een matig niveau toch, gezien de omstandigheden,  een redelijke uitkomst.

 

Hans Lander, 28 juni 2016

 

 

 

 

 

 

 

 

hanslander@gmail.com